Wracasz z Niemiec z dzieckiem? Sprawdź, jakie ulgi w PIT zadziałają razem z ulgą na powrót
Kartony stoją jeszcze w przedpokoju, dziecko dopiero poznaje nową klasę, a w głowie pojawia się pytanie o PIT. Czy ulga na powrót, o której tyle się słyszy, nie wyklucza ulg na dzieci? Czy po zwolnieniu części przychodów w ogóle zostanie jakiś podatek, od którego można coś odliczyć? To częsta wątpliwość rodzin, które po latach w Niemczech zaczynają od nowa: jedno z rodziców idzie na etat, drugie zakłada działalność, na przykład warsztat, gabinet, usługi remontowe albo salon.
Poniżej znajdziesz uporządkowany przegląd. Wyjaśniam, które ulgi działają razem z ulgą na powrót, gdzie pojawia się pułapka „zerowego podatku” i jakie dokumenty dotyczące dzieci warto zebrać przed rozliczeniem. Kwoty i limity podaję według zasad, które obowiązywały w czasie pisania tekstu. Przed złożeniem zeznania sprawdź aktualne wartości i porozmawiaj z doradcą podatkowym lub księgowym, bo przepisy są zmieniane.
Ulga na powrót i ulgi na dzieci: czy da się je łączyć
Ulga na powrót działa na poziomie przychodów. Zwalnia z PIT część przychodów z pracy i działalności, do rocznego limitu 85 528 zł na osobę, przez cztery kolejne lata podatkowe, licząc od roku powrotu. Ulgi na dzieci działają później, bo dopiero przy obliczaniu podatku. Ulga prorodzinna jest odliczeniem od podatku, a nie od dochodu. Dlatego przepisy co do zasady nie wykluczają ich jednoczesnego stosowania.
Znaczenie ma kolejność liczenia. Najpierw ustala się, jaka część przychodów jest zwolniona, a jaka podlega opodatkowaniu. Potem oblicza się podstawę opodatkowania i podatek według skali. Dopiero od tego podatku odejmuje się ulgę prorodzinną. Jeśli podatek wynosi zero, bo wszystko pokryło zwolnienie albo kwota wolna, odliczenie nie ma z czego „zejść”.
W praktyce wyglądają to tak:
- Ulga na powrót zmniejsza opodatkowany dochód, a więc i podatek.
- Ulga prorodzinna obniża już obliczony podatek, ale tylko do jego wysokości.
- Odliczenia od dochodu, na przykład darowizny, mają sens wyłącznie wtedy, gdy masz dochód opodatkowany.
- Forma rozliczenia, czyli osobno, wspólnie z małżonkiem albo jako samotny rodzic, zmienia sposób liczenia podatku.
Łączenie ulg jest więc możliwe formalnie, ale ich wartość zależy od tego, ile podatku faktycznie zostanie po zwolnieniu. Dlatego w roku powrotu, gdy przychody mieszczą się w limicie, ulgi na dzieci mogą dać niewiele albo nic. Ich znaczenie rośnie, gdy zarobki przekraczają limit zwolnienia.
Ulga prorodzinna w roku powrotu: kto skorzysta i ile można odliczyć
Ulga prorodzinna przysługuje rodzicom, opiekunom prawnym i osobom wychowującym małoletnie dziecko, które pozostaje pod ich władzą rodzicielską. Jest to odliczenie roczne, ustalone kwotowo według liczby dzieci. Według zasad znanych z ostatnich lat wynosi:
| Dziecko | Roczna kwota odliczenia |
|---|---|
| Pierwsze | 1 112,04 zł |
| Drugie | 1 112,04 zł |
| Trzecie | 2 000,04 zł |
| Czwarte i kolejne | 2 700,00 zł |
Przy jednym lub dwojgu dzieci obowiązuje limit dochodu: 112 000 zł rocznie dla małżonków łącznie albo dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Rodzice trojga i więcej dzieci nie mają tego limitu. Do limitu wlicza się dochody opodatkowane, pomniejszone o składki. Dochód zwolniony na mocy ulgi na powrót się do niego nie wlicza. To ważne, bo wiele rodzin zakłada, że „zwolnione” pieniądze zablokują im prawo do ulgi, a tak zazwyczaj nie jest.
Pobyt dziecka w Niemczech do dnia powrotu nie przekreśla ulgi sam w sobie. Liczy się to, że dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską podatnika, który ma rezydencję podatkową w Polsce. Przy zmianie rezydencji w trakcie roku warto dokładnie ustalić, od kiedy jesteś polskim rezydentem. Od tego zależy zakres rozliczenia w PIT.
Sposób odliczenia zależy od tego, jak rozliczają się rodzice:
- Rozliczenie osobne. Każdy z rodziców może odliczyć połowę kwoty przysługującej na dziecko albo jedno z nich odlicza całość. Drugie może wtedy odliczyć zero. Opłaca się przerzucić ulgę na tego, kto zapłaci więcej podatku.
- Rozliczenie wspólne. Małżonkowie odliczają ulgę razem, a limit dochodu liczy się dla obojga łącznie.
- Samotny rodzic. Odliczenie przysługuje w pełnej kwocie. Do limitu 112 000 zł wlicza się wtedy tylko jego dochód.
Pamiętaj, że ulga może zmniejszyć podatek najwyżej do zera. Przy bardzo niskim podatku pozostała część nie przepada automatycznie. Rodzice co najmniej dwojga dzieci mogą w określonych przypadkach odzyskać nadwyżkę, ale w granicach zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Szczegóły sprawdź przed rozliczeniem, bo warunki są techniczne.
Jak zwolniony dochód z ulgi na powrót wpływa na odliczenia od podatku
Przy ulgach rodzinnych liczą się trzy wielkości: przychód zwolniony, dochód opodatkowany i wysokość podatku. Zwolnienie z ulgi na powrót obejmuje przychód do 85 528 zł rocznie. Ta część nie trafia do podstawy opodatkowania, więc nie generuje podatku. Tylko nadwyżka ponad limit podlega opodatkowaniu według zwykłych zasad.
Przekłada się to na ulgi na trzy sposoby. Po pierwsze, limit 112 000 zł w ulgach rodzinnych dotyczy dochodu opodatkowanego, więc zwolnienie raczej pomaga w jego zachowaniu. Po drugie, podatek do odliczenia bywa niski lub zerowy, bo skala podatkowa ma kwotę wolną, a zwolnienie dodatkowo obniża podstawę. Po trzecie, odliczenia od dochodu (darowizny, internet, rehabilitacja) działają tylko wtedy, gdy jest z czego odliczać.
Weźmy parę rodziców, gdzie każde ma własne źródło przychodu. Każde z nich ma osobny limit zwolnienia 85 528 zł, więc łącznie rodzina może zwolnić około dwukrotności tej kwoty. Jeśli jedno zarabia więcej, a drugie mniej, wykorzystanie limitu będzie nierówne. Wtedy ulgę prorodzinną opłaca się przypisać temu z rodziców, który ma wyższy podatek po zwolnieniu. Gdy oboje mieszczą się w limicie, ulga prorodzinna w danym roku zwykle nie ma co zmniejszać.
Nie oznacza to, że ulgi „przepadają”. Zwolnienie trwa cztery lata podatkowe, ale przychody rodziny zwykle rosną. Z czasem jedno z rodziców przekroczy limit i pojawi się podatek, od którego odliczy ulgę. Warto więc co roku liczyć wariant od nowa, zamiast przyjmować, że ulgi na dzieci „nie działają”.
Dla osób na własnej działalności dochodzi jeszcze kwestia formy opodatkowania. Skala, podatek liniowy i ryczałt mają odmienne zasady odliczeń i różnie współgrają z ulgami na dzieci. Wybór formy przed startem firmy warto skonsultować z księgowym, najlepiej zanim pierwsza faktura wyjdzie z biura.
Inne ulgi, o których warto pamiętać: wspólne rozliczenie, rozliczenie jako samotny rodzic, internet, rehabilitacja
Poza ulgą prorodzinną rodziny po powrocie mogą skorzystać z kilku innych rozwiązań. Każde ma własne warunki, a część działa słabo, gdy dochód jest w dużej mierze zwolniony.
- Wspólne rozliczenie małżonków. Podatek liczy się od połowy łącznych dochodów i mnoży przez dwa. Daje to największą korzyść, gdy dochody małżonków są bardzo nierówne. Wymaga pozostawania we wspólności majątkowej i spełnienia warunków dotyczących rezydencji. Przy powrocie w trakcie roku sprawdź, czy oboje małżonkowie spełniają je w roku, którego dotyczy zeznanie.
- Rozliczenie jako samotny rodzic. Przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli dochód dziecka nie przekracza ustawowego limitu. Podatek liczy się podobnie jak przy wspólnym rozliczeniu, co może obniżyć obciążenie. Korzyść pojawia się jednak tylko wtedy, gdy rodzic ma dochód opodatkowany.
- Ulga rehabilitacyjna. Obejmuje wydatki związane z niepełnosprawnością podatnika lub osoby na jego utrzymaniu, w tym dziecka. Odlicza się je od dochodu, więc wymaga dochodu opodatkowanego. Trzeba mieć dokumenty potwierdzające niepełnosprawność i rachunki.
- Ulga na internet. To niewielkie odliczenie od dochodu, ograniczone kwotowo i czasowo. Po zwolnieniu dochodu zwykle